درمان افتادگی رحم در اهواز

درمان افتادگی رحم اهمیت زیادی دارد، زیرا این مشکل در صورت پیشرفت می‌تواند باعث احساس فشار و سنگینی در ناحیه لگن، بیرون‌زدگی بافت از واژن، درد، اختلال در ادرار یا دفع و کاهش کیفیت زندگی شود. درمان زودهنگام می‌تواند از شدیدتر شدن افتادگی و ایجاد مشکلاتی مانند عفونت ادراری، زخم بافت واژن و محدود شدن فعالیت‌های روزانه جلوگیری کند.

روش درمان با توجه به شدت بیماری، سن و شرایط فرد انتخاب می‌شود و ممکن است شامل تمرین‌های تقویت عضلات کف لگن، استفاده از وسیله حمایتی به نام پساری یا جراحی باشد. مراجعه به متخصص زنان برای تشخیص دقیق و انتخاب درمان مناسب ضروری است.

افتادگی رحم چیست؟

افتادگی رحم (Uterine Prolapse) شرایطی است که در آن رحم از موقعیت طبیعی خود در لگن به سمت پایین جابه‌جا شده و به داخل واژن فشار وارد می‌کند. این مشکل به دلیل ضعف یا کشیدگی عضلات و بافت‌های حمایتی کف لگن ایجاد می‌شود، که معمولاً وظیفه نگهداری رحم، مثانه و سایر اندام‌های لگنی را بر عهده دارند.

علائم افتادگی رحم می‌تواند شامل احساس فشار یا سنگینی در ناحیه لگن، بیرون‌زدگی رحم از واژن، درد کمر، مشکلات ادراری (مانند نشت ادرار یا دشواری در تخلیه مثانه)، و مشکلات در عملکرد جنسی باشد.

عوامل خطر شامل زایمان‌های متعدد طبیعی، افزایش سن، یائسگی، چاقی، فعالیت‌های شدید بدنی، یبوست مزمن، و سابقه جراحی لگن است. درمان به شدت افتادگی بستگی دارد و ممکن است شامل ورزش‌های تقویت‌کننده عضلات کف لگن (مانند کگل)، استفاده از دستگاه‌های حمایتی (پیساری)، یا در موارد شدیدتر جراحی برای بازسازی و تقویت بافت‌های حمایتی باشد.

انواع افتادگی رحم

نوع یا درجه افتادگی رحم	وضعیت رحم	علائم احتمالی
درجه یک (خفیف)	رحم کمی پایین می‌آید، اما وارد واژن نمی‌شود.	احساس سنگینی خفیف یا بدون علامت
درجه دو (متوسط)	رحم تا نزدیکی دهانه واژن پایین می‌آید.	فشار لگنی، کمردرد یا مشکلات ادراری
درجه سه (شدید)	بخشی از رحم از دهانه واژن بیرون می‌آید.	احساس توده، ناراحتی هنگام راه رفتن یا رابطه جنسی
درجه چهار (کامل)	رحم به‌طور کامل از واژن بیرون می‌زند.	درد، زخم، خونریزی و اختلال در ادرار یا دفع

مراحل افتادگی رحم

افتادگی رحم به چهار مرحله اصلی تقسیم می‌شود که شدت جابه‌جایی رحم از موقعیت طبیعی را نشان می‌دهند:

1. مرحله اول (خفیف):
   • رحم کمی از موقعیت طبیعی خود پایین‌تر آمده است، اما همچنان داخل لگن باقی مانده و وارد کانال واژن نشده است.
   • علائم معمولاً خفیف یا غایب هستند و ممکن است فرد احساس فشار خفیف در لگن داشته باشد.
2. مرحله دوم (متوسط):
   • رحم به اندازه‌ای پایین آمده که گردن رحم (دهانه رحم) به ورودی واژن رسیده است.
   • علائم ممکن است شامل احساس سنگینی در لگن، مشکلات ادراری یا دفع، و ناراحتی در ناحیه واژن باشد.
3. مرحله سوم (شدید):
   • رحم به طور قابل‌توجهی جابه‌جا شده و بخشی از آن از ورودی واژن بیرون زده است.
   • علائم ممکن است شامل احساس برآمدگی در واژن، درد کمر، مشکلات ادراری جدی‌تر، و ناراحتی در هنگام نشستن یا فعالیت‌های روزمره باشد.
4. مرحله چهارم (افتادگی کامل):
   • رحم به طور کامل از واژن بیرون زده است. این حالت به عنوان افتادگی کامل یا پرولاپس کامل رحم شناخته می‌شود.
   • این مرحله معمولاً با علائم شدید، از جمله دشواری در حرکت، درد، و مشکلات جدی در ادرار و دفع همراه است.

درمان افتادگی رحم بر اساس شدت آن تعیین می‌شود و ممکن است شامل روش‌های غیرجراحی، مانند ورزش‌های کف لگن و استفاده از پیساری، یا جراحی برای اصلاح موقعیت رحم باشد.

علائم ایجاد افتادگی رحم

اگر یک مورد خفیف افتادگی رحم دارید، ممکن است علائم واضحی نداشته باشید. با این حال، هنگامی که رحم بیشتر از موقعیت خود می لغزد، می تواند بر سایر اندام های لگنی، مانند: مثانه یا روده، فشار وارد کند و علائمی مانند:

• احساس سنگینی یا فشار در لگن.
• درد در ناحیه لگن، شکم یا کمر.
• درد هنگام رابطه جنسی (مقاربت).
• بافت رحمی که از دهانه واژن می افتد.
• عفونت مثانه مکرر.
• ترشحات غیرمعمول یا زیاد از واژن.
• یبوست.
• مشکلات دفع ادرار، از جمله از دست دادن غیر ارادی ادرار (بی اختیاری)، نیاز به تکرر ادرار (تکرر ادرار) یا نیاز ناگهانی به ادرار کردن (فوریت ادرار).
• هنگامی که برای مدت طولانی ایستاده یا راه می روید، علائم می تواند بدتر شود. در این موقعیت ها، گرانش فشار بیشتری بر عضلات لگن وارد می کند.

دلایل بروز افتادگی رحم در خانم ها

عضلات کف لگن ممکن است به دلایلی ضعیف شوند:

• بارداری
• عوامل مرتبط با زایمان، از جمله ضربه، زایمان یک نوزاد بزرگ، یا زایمان طبیعی
• افزایش سن، به ویژه پس از یائسگی، زمانی که سطح استروژن در گردش کاهش می یابد
• بلند کردن مداوم اجسام سنگین
• زور زدن در هنگام اجابت مزاج
• سرفه مزمن
• سابقه جراحی لگن
• عوامل ژنتیکی منجر به ضعیف شدن بافت همبند

عواملی که خطر ابتلا به این عارضه را افزایش می دهد؟

• کار جسمانی
• زایمان طبیعی
• چاقی
• سرفه های مزمن
• یبوست تومورهای لگن
• فعالیت بدنی شدید
• نژاد
• ژنتیک
• یافته های فیزیکی و ارائه بالینی
• فشار لگن
• احساس سقوط
• درد دو طرفه کشاله ران
• کمردرد ساکرال
• سختی کویتال
• بیرون زدگی از واژن
• لکه بینی
• زخم
• خون ریزی
• فرسایش یا زخم دهانه رحم در وابسته ترین ناحیه برآمدگی

افتادگی رحم در خانم ها چگونه تشخیص داده می شود؟

برای تشخیص افتادگی رحم، بهترین متخصص زنان از مجموعه ای از روش‌ها و ابزارها استفاده می‌کند:

بررسی مشکلات عمومی:
پزشک ممکن است با پرسش‌های مربوط به علائم و علت مراجعه شما به او، اطلاعات بیشتری درباره وضعیتتان بدست آورد. علائمی مانند فشاریا درد در ناحیه لگن، عوارضی از قبیل سختی در روابط جنسی، نفخ مداوم و مشکلات ادراری ممکن است به پزشک در تشخیص کمک کنند.

بررسی فیزیکی:
پزشک با یک بررسی فیزیکی دقیق از ناحیه تناسلی بیمار شروع می‌کند. او ممکن است رحم را بصورت تخمینی اندازه‌گیری کند و میزان افتادگی را ارزیابی کند.

آزمون تصویربرداری:
از آزمون‌های تصویربرداری مانند سونوگرافی (اولتراسونوگرافی) استفاده می‌شود تا تصویری از رحم و اطراف آن به دست آید. این آزمون ممکن است به پزشک کمک کند تا نقاط افتادگی و شدت افتادگی را مشاهده کند.

آزمون‌های تصویربرداری پیشرفته‌تر:
مواردی مانند MRI (تصویربرداری مغناطیسی) و CT scan نیز ممکن است در برخی موارد برای تشخیص و تعیین ماهیت افتادگی رحم مورد استفاده قرار گیرند.

آزمون‌های تخصصی تشخیصی:
در صورت نیاز، پزشک می‌تواند به آزمون‌های تخصصی تشخیصی مانند سیستروسکوپی (بررسی داخل رحم با دوربین) و آزمایش‌های دیگر مربوط به ناحیه تناسلی زنانه روی آورد.

با توجه به نتایج این ارزیابی‌ها، پزشک می‌تواند تصمیم بگیرد که آیا درمان فوری لازم است یا نه. درمان‌ها ممکن است شامل تغییرات در سبک زندگی، فیزیوتراپی، داروها، یا حتی جراحی باشد، بسته به شدت افتادگی و نیازهای بیمار. مهم است توجه داشته باشید که تشخیص نهائی و دقیق افتادگی رحم توسط یک پزشک تخصصی و بر اساس مجموعه اطلاعات بالینی و آزمون‌های تشخیصی تعیین می‌شود. بنابراین، بهترین راه برای تشخیص و درمان افتادگی رحم، مراجعه به یک پزشک متخصص زنان است.

راه های درمان افتادگی رحم

درمان بستگی به مرحله و شدت پرولاپس دارد. بسیاری از متخصصان زنان احساس می‌کنند بهترین راه برای درمان افتادن رحم، برداشتن آن با جراحی به نام هیسترکتومی و سپس چسباندن رأس واژن به بخش‌های سالم رباط‌های داخل بدن است. از سوی دیگر، سایر متخصصان زنان احساس می کنند که هیسترکتومی یک عمل جراحی بزرگ است و تنها در صورتی باید انجام شود که شرایطی در رحم وجود داشته باشد که به آن نیاز دارد. در همین راستا، بحث هایی در میان متخصصان زنان در مورد نیاز به هیسترکتومی برای درمان افتادگی رحم وجود داشته است.

تمرینات کگل

تمرینات کگل با تقویت عضلات کف لگن به حمایت بهتر از رحم کمک می‌کنند و بیشتر برای افتادگی خفیف مناسب هستند. این تمرینات باید به‌صورت منظم و ترجیحاً زیر نظر پزشک یا فیزیوتراپیست انجام شوند.

فیزیوتراپی کف لگن

در این روش، فیزیوتراپیست با تمرین‌های تخصصی و گاهی ابزارهای کمکی، قدرت و هماهنگی عضلات کف لگن را افزایش می‌دهد. این درمان می‌تواند احساس فشار و برخی مشکلات ادراری را کاهش دهد.

اصلاح سبک زندگی

کاهش وزن در صورت اضافه‌وزن، درمان یبوست و سرفه مزمن، پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین و فعالیت بدنی مناسب می‌تواند فشار واردشده بر کف لگن را کم کند و از پیشرفت افتادگی جلوگیری کند.

استفاده از پساری واژینال

پساری وسیله‌ای نرم و قابل‌خارج‌کردن است که پزشک آن را داخل واژن قرار می‌دهد تا از رحم و دیواره‌های واژن حمایت کند. انتخاب اندازه مناسب، رعایت بهداشت و معاینه‌های دوره‌ای برای جلوگیری از زخم یا عفونت ضروری است.

درمان دارویی موضعی

استروژن واژینال ممکن است برای برخی زنان یائسه تجویز شود تا خشکی و نازکی بافت واژن کاهش پیدا کند. این روش افتادگی را به‌تنهایی برطرف نمی‌کند و باید با تشخیص پزشک استفاده شود.

جراحی ترمیمی

در افتادگی شدید یا زمانی که روش‌های غیرجراحی مؤثر نیستند، پزشک ممکن است رحم یا بافت‌های لگن را به جای طبیعی خود بازگرداند و ثابت کند. نوع جراحی با توجه به شدت افتادگی، وضعیت سلامت و تمایل فرد به بارداری انتخاب می‌شود.

هیسترکتومی

در بعضی موارد شدید، رحم با عمل هیسترکتومی برداشته می‌شود و هم‌زمان بافت‌های نگهدارنده لگن نیز ترمیم می‌شوند. برداشتن رحم برای همه بیماران ضروری نیست و تصمیم درباره آن باید پس از بررسی فواید، عوارض و روش‌های جایگزین گرفته شود.

بهترین متخصص درمان افتادگی رحم در اهواز

دکتر شبنم سالمی، فوق تخصص نازایی و IVF از مرکز نازایی رویان تهران و عضو هیئت علمی دانشگاه اهواز، به‌عنوان جراح و متخصص زنان و زایمان در اهواز فعالیت می‌کنند. ایشان در زمینه‌های مختلفی از جمله درمان افتادگی رحم، جراحی‌های زیبایی زنان، لاپاراسکوپی، هیستروسکوپی، و درمان نازایی تخصص دارند. مطب ایشان در اهواز، کیانپارس، خیابان میهن شرقی، مجتمع پزشکی مروارید، واحد 11 واقع شده است.

نتیجه گیری

پرولاپس در مراحل پایانی معمولاً به صورت دهانه رحم بیرون زده قابل لمس با بافت واژن ظاهر می شود که اغلب توسط بیمار متوجه می شود. علائم شامل احساس برآمدگی واژن، فشار لگن، تکرر یا بی اختیاری ادرار، تخلیه ناقص مثانه، اختلال در عملکرد مدفوع و دیسپارونی است. تشخیص با معاینه واژن در زمان استراحت و زور زدن مشخص می شود. مدیریت محافظه کارانه شامل مشاهده، فیزیوتراپی و استفاده از پساری است. مداخله جراحی با روش واژینال یا شکمی، با یا بدون مواد پیوندی تقویتی است.